Hafan

Rocky reefYn ymestyn o Fae Ceibwr yn Sir Benfro at Aberarth yng Ngheredigion ac yn cyrraedd bron 20 cilomedr allan i’r môr, mae Ardal Cadwraeth Arbennig (ACA) Bae Ceredigion yn gwarchod y bywyd gwyllt a geir mewn oddeutu 1,000 cilomedr sgwâr o’r môr.

Mae de Bae Ceredigion yn gartref i amrywiaeth anhygoel o anifeiliaid a phlanhigion morol, a’r un enwocaf oll yw’r dolffin trwynbwl. Mae mwy o ddolffiniaid yn byw yn yr ardal nac unrhyw le arall yn Ewrop, a dyma un o’r llefydd gorau i’w gweld yn eu cynefin naturiol.

Fodd bynnag, mae mwy i ACA Bae Ceredigion na dolffiniaid yn unig; mae riffiau, traethellau ac ogofeydd yr ardal hefyd yn cael eu hystyried yn bwysig iawn, ac mae’r poblogaethau o forloi llwydion a lampreiod o bwys rhyngwladol. Nod yr ACA yw cynnal yr amrywiaeth o fywyd morol mewn cyflwr cystal â phan ddynodwyd y safle am y tro cyntaf. Nid yw hynny’n golygu na fedrwn barhau i ddefnyddio adnoddau naturiol yr ardal a’u mwynhau, ond rhaid cynnal unrhyw weithgareddau mewn ffordd gynaliadwy.

Man cychwyn Ardaloedd Cadwraeth Arbennig

Yn Uwchgynhadledd y Byd yn Rio ym 1992, sefydlwyd bioamrywiaeth fel rhan o’r agenda gwleidyddol byd-eang. Wrth ymateb i hynny, bu i’r Gymuned Ewropeaidd lunio Cyfarwyddeb Cynefinoedd gyda’r nod o atal diflaniad bioamrywiaeth ymhob cwr o’r Undeb Ewropeaidd drwy ofyn i lywodraethau ddynodi Ardaloedd Cadwraeth Arbennig i warchod rhai o safleoedd pwysicaf Ewrop o ran bywyd gwyllt. Ynghyd â’r ardaloedd hynny a ddynodwyd o dan y Gyfarwyddeb Adar, crëwyd rhwydwaith cyfandirol o safleoedd wedi’u hamddiffyn, o’r enw Rhwydwaith Natura 2000 (N2K), ac mae ACA Bae Ceredigion yn ddarn bychan ohoni.