Dangosodd dadansoddiad data o'r cynllun monitro lleol, Gwylio'r Dolffiniaid fod mwy o gychod nag erioed yn dilyn Cod Ymddygiad Defnyddwyr Cychod Hamdden Ceredigion.

Roedd Cyngor Sir Ceredigion yn un o'r Awdurdodau Lleol arfordirol cyntaf yn y DU i gyflwyno cod gwirfoddol yn 1993 fel rhan o'i waith gydag Arfordir Treftadaeth Forol.

Ers yr amser hwnnw, bu gwirfoddolwyr lleol yn cofnodi defnydd dolffiniaid ac ymddygiad cychod mewn 6 safle ar hyd yr arfordir, fel rhan o arolwg Adain Arfordir & Chefn Gwlad Cymru. Yn ystod y ddau haf diwethaf, cynhaliwyd 1038 o gyfnodau gwylio, cofnodwyd 2028 awr o arsylwi a chymrodd cant a naw o wylwyr ran yn yr arolwg.

Dengys canlyniadau yn 2004 a 2006, bod cyfran uchel o gyfarfyddiadau gyda chychod wedi digwydd yn unol â'r cod ymddygiad: yn Harbwr Ceinewydd er enghraifft, cofnodwyd bod 94% o 394 o gychod wedi dilyn y cod yn ystod cyfarfyddiadau gyda dolffiniaid trwyn potel.

Diffiniwyd cyfarfyddiadau fel achlysur pan ddaeth dolffiniaid a chychod o fewn 300m i'w gilydd. Roedd canlyniadau o Graig yr Adar, ger Ceinewydd yr un mor uchel. Fodd bynnag, nid oedd yn newyddion da i gyd gan er bod llai o gyfarfyddiadau yn Ynys Lochtyn, Mwnt ac Aberporth, roedd oddeutu 20% o'r rhain heb ddilyn y cod.

Dywedodd Liz Allan, Swyddog Rheoli Cadwraeth ar gyfer y Cyngor, "Mae'n amlwg oddi wrth y data mai'r cychod a oedd yn tramgwyddo amlaf oedd y cychod a oedd yn teithio ar gyflymder uchel: cychod cyflym(41% heb gydymffurfio), cychod cyflym gyda sgiwyr d?r (57%) a beiciau d?r.

Mewn gwrthgyferbyniad, cofnodwyd gennym fod 98% o operaduron teithiau cychod yn cydymffurfio gyda'r cod yn ystod 198 cyfarfyddiad. Mae sgiperiaid y cychod taith i'w canmol am eu parch parhaus i'r cod, ac am ddarparu'r cyfryw enghraifft dda i weddill defnyddwyr cychod y Bae.

Yn awr bod cymaint o'r Bae yn Ardal Gadwraeth Arbennig, mae cydymffurfio â'r cod hyd yn oed yn fwy pwysig os ydym i sicrhau bod defnyddwyr cychod a dolffiniaid yn medru bodoli yn hapus gyda'i gilydd ar hyd y rhan bwysig hon o'r arfordir.”

Mae'r Cyngor hefyd wedi agor "Man Cychod Bae Ceredigion" ar harbwr Ceinewydd er mwyn i sgiperiaid a defnyddwyr cychod ddarganfod mwy yngl?n â bywyd gwyllt ym Mae Ceredigion, y Cod Ymddygiad a sut i wneud y gorau o'u profiad ar y môr. Hefyd arddangosir gwybodaeth yngl?n â monitro Gwylio'r Dolffiniaid a chanlyniadau data.

Cliciwch yma er mwyn cael rhagor o wybodaeth yngl?n â'r Man Cychod.